كارۆخ خۆشناو: ئەگەر مه‌ بڤێت پشته‌ڤانییا جڤاكێ نێڤدەولەتی ژ دەست نەدەین دڤێت هەرێما كوردستانێ بپارێزین

ئاژانسا خانی:

كارۆخ خۆشناو” سه‌رۆكێ په‌یمانگه‌ها ڤه‌كۆلینێن ئه‌مریكی _ كوردی” بۆ ئاژانسا خانی دیار كر: د گۆتنێن جێگرێ په‌یڤدارێ وەزارەتا دەرڤه‌ یا ئەمریکا دا” سەبارەت لێکكەفتێن بڕیارا دادگه‌ها نێڤدەولەتی کو بارەگه‌هێ وێ ل پاریسە، دەربارەیی ڕاگرتنا هنارتنا نەفتا هەرێما کوردستانێ، دیار دبیت” كو ئەمریکا ڕۆله‌كێ گرنگ دگێریت (وەک ناڤبه‌ین گێری) دناڤبه‌را بەغدا و هەولێرێ ژ ئالییه‌كێ ڤه‌ و دناڤبه‌را عێڕاقێ و تورکییا ژ ئالییه‌كێ دیتر ڤه‌، چونکی ئەمریکا ل گه‌ل (عێڕاق و هەرێما کوردستانێ) هه‌ڤپەیمانییا ستراتیژییه‌ د چارچۆڤێ ڕێکكه‌فتنا ستراتیژی دا، هەروەسا ل گەڵ تورکییا ژی هه‌ڤپەیمانییا ستراتیژییه‌ د چارچۆڤێ هه‌ڤپەیمانییا ناتۆ دا، له‌وما ڕاگرتنا هنارتنا نەفتا هەرێما کوردستانێ ب تنێ زیانێ ناگه‌هینیته‌ ئابوورێ هەرێمێ” به‌لكو دێ زیان گه‌هیته‌ تورکییا و عێڕاقێ و کۆمپانی یێن ئەمریکی و بازاڕێ وزێ ژی، له‌وما ئەمریکا هاتییە سەر خه‌ت و لدووڤ چارەسەریه‌كا ب له‌ز و هه‌ڤسه‌نگ دا دگه‌ریت بۆ چارەسەرکرنا ئاریشان د چارچۆڤێ دەستورێ هەمیشەیی یێ عێڕاقێ دا.

ناڤهاتی گۆت ژی: نوكه‌ كۆمه‌كا گوهۆرین و دەرفەتان ل هه‌مبه‌ر هەرێما کوردستانێ هەنه‌، ئەگەر هێزێن سیاسی و داڕێژەرێن وێ ب بڕیارێن ژیرانە مامەلێ بکەن” هەرێما کوردستانێ دشێت ل سه‌ر وان گوهۆرینان یا زال بیت و مفایی ژ وان دەرفەتان ژی ب بینیت، یا گرنگە هەرێما کوردستانێ بزاڤێن خۆ چر بكه‌ت و ژ وان ژی: ل سەر ئاستی ناڤخۆیی یێ هەرێمێ” گرنگە لایەنێن سیاسی یێن هەرێمێ پابەند بن ب وی ده‌مێ سەرۆکاتییا هەرێمێ دیار کری بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنێن پەرلەمانێ کوردستانێ داکو هەرێم وێ پشته‌ڤانییا نێڤدەولەتی ئه‌وا هه‌یی ژ دەست نەده‌ت، گرنگە به‌ربه‌ست نه‌هێنه‌ دروست کرن ل هه‌مبه‌ر پێنگاڤێن پەرلەمانێ کوردستانێ بۆ ئەنجامدانا ئەرکێن یاسایی (سەبارەت راستڤه‌كرنا یاسایێ هەلبژارتنان و کۆمیسۆنێ..) ژ پێخه‌مه‌ت خۆشكرنا زەمینێ بۆ ئەنجامدانا هەلبژارتنان د ده‌مێ خۆ دا.

د ئاستێ دانوستاندنان ل گه‌ل بەغدا”  گرنگە هەرێم دوپاتییێ ل سەر وێ ڕێکكه‌فتنا سیاسی بکه‌ت یاكو ل گەل هه‌ڤپەیمانییا ئیدارا دەوڵەتێ کری و ژ دەرئه‌نجامێ وێ ڕێکكه‌فتنا سیاسی، ئەڤ حکومەتا سودانی ژ دایک بوویە، کو د وێ ڕێکكەفتنێ دا لایەنێن شیعی یێن دەستهه‌لاتدار ب شێوەكێ نڤێسی سۆزا بجهئینانا مادێ 140 یێ دەستووری و دەرکرنا یاسایێ نەفت و گازێ و پرسا پێشمەرگەیی و یاسایێ بودجەیێ دایه‌.

 هه‌وره‌سا كارۆخ دبێژیت” فاکتەرێ سەرەکی یێ مانا هەرێما کوردستانێ گرێدایه‌ ب پشته‌ڤانییا نێڤدەولەتیڤه‌” ل سه‌رێ هه‌موو یان ژی پشته‌ڤانییا ئەمریکا، له‌وما د ڤێ قووناغا چارەنڤیساز دا ئەگەر مه‌ بڤێت پشته‌ڤانییا جڤاكێ نێڤدەولەتی ژ دەست نەدەین و دڤێت هەرێما خۆ بپارێزین” مه‌ چو چارێن دیتر نینن ژ بلی ئەنجامدانا هەڵبژارتنان د ده‌مێ خۆ دا و پێکهاتن ل گەل بەغدا ل سەر بنەمایێ دەستوری.

ئه‌و ژی گۆت” ب رێیا ڤان هه‌ردو پێنگاڤێن سه‌ری ئه‌م دشێین پێگەهێ هەرێما کوردستانێ د هه‌ڤکێشێن ناڤخۆیی و ڤێ ده‌ڤه‌رێ و نێڤدەولەتی دا بپارێزین و ب هێزتر لێ بکەین، چونکی هێشتا ئەمریکا و جڤاكێ نێڤدەولەتی ژ پێخه‌مه‌ت پاراستنا بەرژەوەندی یێن خۆ گرنگییەکا تایبەت ب هەرێما کوردستانێ د دەن” ژبه‌ر ڤان ئه‌گه‌ران:

ئەمریکا ل سەر ئاستێ پاراستنا (بالانسا سیاسی) ل ناڤخۆیا عێراقێ پشت به‌ستنێ ل سه‌ر هه‌رێمێ دكه‌ت بۆ راگرتنا هه‌ڤسەنگییا هێزێ دناڤبه‌را هەردو پێکهاتێن شیعە و سونە دا، داکو شیعە نەشێن هەموو ده‌ستهه‌لاتان بگرنه‌ ده‌ست” هه‌روه‌سا ل سەر ئاستێ سەقامگیرییا ئەمنی و دژایەتیکرنا تیرۆرێ، هەرێما کوردستانێ ئەو ده‌ڤه‌را ئارامە، یاكو ئەمریکا باوه‌ری پێ هەیی و ب تەمامی پشت به‌ستنێ ل سه‌ر دكه‌ت، ئەو باوه‌رییه‌ ژی ب ئه‌گه‌رێ قارەمانییا هێزا پێشمەرگەیی بوویه‌ د شه‌رێ داعشێ دا.

هێشتا دبێژیت: ل سەر ئاستێ ئابووری و بازرگانی، هەرێما کوردستانێ ئەو ده‌ڤه‌را دەولەمەندە ژ روویێ سامانێن ژێر ئه‌رد و سەر ئه‌رد، دشێت ببیتە زەمینەكێ گونجایی بۆ کۆمپانی یێن ئەمریکی و جیهانی داکو وەبەرهێنانێ تێدا بکەن د هەموو سێکتەرێن جۆدا دا” ل سەر ئاستێ پیشخستنا پرسێن دیموکراسی و مافێ مرۆڤی، هەرێما کوردستانێ ئەو دیفاکتۆیا هەمەڕەنگە یاكو ئەمریکا هیڤی ل سه‌ر هەلچنین بۆ هندێ ببییە نموونەكا جوان یا دیموکراسییێ و پێکڤە ژیانێ بۆ ڤێ ده‌ڤه‌رێ.

ل سەر ئاستێ جیۆپۆلەتیک ژی” هەرێما کوردستانێ خۆدان پێگەهه‌كێ گرنگە نەکو ب تنێ بۆ ئەمریکا، بەلکو بۆ زلهێزێن وەکو (چینێ و رووسییا) ژی کو چاڤێ وان ل سه‌ر هه‌رێما كوردستانێیه‌، بۆ هندێ بشێن وه‌كو ئەمریکا جهێ پێن خۆ دناڤا هەرێمێ دا بکەن.

هێشتا ستراتیژییه‌تا ئەمریکا ل گەل بژاردەیا ئاڤاكرنا هەرێمه‌كا ب هێزە د چارچۆڤێ عێراقێ دا، د ڤی چارچۆڤه‌یی دا ئەمریکا وەکو ناڤبه‌ین گێر ڕۆله‌كێ گرنگ و ئێکلاکەر دگێریت، بەلێ پێشخستنا وێ بژارده‌یا ستراتیژییا ئەمریکا ل سەر مه‌ رادوەستیت، هه‌تا چەند دێ شێین مفایی ژ وان دەرفەتان بینین و هەرێمه‌كا پێشكه‌فتی بۆ خۆ و نڤشێ داهاتی ئاڤا كه‌ین.