<h2>🔹 دەستپێك ئاریشەیا دارایی دناڤبەرا حکومەتا فیدرال و هەرێما کوردستانێدا ئێکە ژ کیرترین ئاستەنگێن بەرامبەر سەقامگیری و گەشەسەندنا وەلاتێ عیراقێ بگشتی، ئاریشەیا دارایی نە ب تنێ کاریگەرییا نەرێنی ل سەر ئابورێ هەردوو لا کریە ، بەلکو بوویە ئەگەرێ لەنگەربوونا پرروژێن گەشەپێدانێ و پێشکێشکرنا خزمەتگوزراییان.</h2> <h2>🔹ڕەگەزێن ئاریشەیا دارایی ئاریشەیا پشکا بودجەی. د بنەرەتدا هەرێما کوردستانێ ل سالا 2005ێ ل گۆرەی دەستوورێ عیراقێ مافێ وەرگرتنا 17٪ ی ژ بودجا گشتییا عیراق هەیە، بەلێ هیچ جارەکێ ژلایێ حکومەتا فیدرالڤە ئەڤ بەشە بودجەیە ب هەرێمێ نە هاتیە دان ، سەرەرایی ئەو پشكا کێما هنارتی بەردەوام ئاریشە بۆ دروست دبن و د دەمێ خودا ناگەهیت، ئەڤ چەندە ژی بوویە ئەگەر کو بەردەوام قەیرانا دارایی هەبیت .</h2> <h2>بابەتێ نەفتێ ئێکە ژ گرنکترین بابەتان، مافێ هەرێما کوردستانێیە نەفتا خۆ بنیتە دەر و ب فروشیت، ئەڤ تێگەهشتا هەرێمێ ژ ڕوانگەها دەستوورێ عیراقێ دهێت کو دبێژیت: هەرێمێ مافێ ب ڕێڤەبرنا ژێدەرێن خو یێن دارایی هەیە، بەرامبەر ڤێ چەندێ بەغدا جەخت ل هندێ دکەت کو ب تنێ بابەتێ ب ڕێڤەبرنا نەفت و ژێدەرێن سروشتی د دەستهەلاتا حکومەتا فیدرالدایە.</h2> <h2>موچە و خەرجییێن فەرمانبەرێن هەرێمێ . ڕەهەندەکێ دییێ گرنگ یێ کێشێن دناڤبەرا هەرێما کوردستانێ و بەغدادا موچە و خەرجییێن فەرمانبەرێن هەرێمێیە، دادگەها بلند یا فیدرالییا عیراقێ ل شوباتا 2024ێ حکومەتا فیدرال ڕاسپارت موچێن فەرمانبەرێن هەرێمێ ڕاستەوخۆ بدەت وەكو فەرمابەرێن عیراقێ لێ ئەڤە سالەك دەربازبوو بەغدا هیچ پابەندبوونەك ب ڤێ بریارێ نەکریە و بەردەوام ب کێم و کوری و پشتی چەندین کۆمبوونا و ب ناڤبەینگێرییا لایەنێن ژ دەرڤە، موچێ فەرمابەرێن هەرێمێ ڕەوانە دکەت، ئەڤ گرفتێن بەغدا بۆ فەرمانبەرێن هەرێمێ دورستکرین ژیانا نێزیکی شەش ملیون کەسان ئێخستیە بەر گەفێن ئابوری و نەسەقامگیربیا ژیانێ بریە قووناغەکا مەترسیدار.</h2> <h2>🔹رێیێن جارەسەرکرنا ئاریشەیێن دارایی. سەرەتایترین پێنگاڤ، دروستکرنا مێزەکا جدییا دانوستاندنایە دناڤبەرا هەردوو لایەناندا، ئەڤ دانوستاندنە دڤێت ب گیانێ باوەری و د چارچوڤێ دەستووری و قانوونێدا ب ڕێڤە بچن. ڕێکخستنا بەلاڤكرنا داهاتی. پێدڤییە ڕێکارێن نوو بۆ بەلاڤكرنا داهاتێن نەفتی بدانن کو مافێن هەموو لایەنان ب پارێزن، ل سەر بنەمایێ ڤان ڕێیا ئەو ڕێکارە بهێنە دانان: دیارکرنا ڕێژەکا دادپەروەرانە بۆ هەرێمێ. دروستکرنا سیستەمەکێ شەفاف یێ نوو بۆ بەلاڤكرنا داهاتان. چاڤدێرییا سەربەخۆل سەر ئامارێن دەرئینان و فرۆتنا سامانێن سروشتی. چارەسەرکرنا ئاریشەیێن قەرزی . هەردوو حکومەتا قەرزێن گران یێن هەین، قەرزێن حکومەتا هەرێمێ بەشەکێ زوور ژ دەرئەنجامێ پابەند نەبوونا حکومەتا فیدرالە ب دانا ماف و شایستێن دارایی یێن هەرێمێ، پێدڤییە پلانەکا هەڤپشك بۆ کێمکرنا قەرزان بهێتە دارێژتن کو ڤان خالا ب خۆڤە بگریت : ڕێکخسنا خەرجییێن گشتی . باشترکرن و سیستەمکرنا کۆمڤەکرنا باجێ. وەبەرهێنان د کەرتێ تایبەتدا. 🔻دەرئەنجامێن جارەسەرنەکرنا ئاریشەیێن دارایی . ▪️کاریگەری ل سە وەلاتییان. کێمبوونا خزمەتگوزارییان زێدەبوون ڕێژا بێکارییێ زێدەبوونا کوچکرنێ ژ بۆ دەرڤەی وەلاتی</h2> <h2>▪️کاریگەری ل سەر ئابوری کێمبونا وەبەرهێنانێ . تێکچوونا نەرێنی ل سەر پروژێن گەشەپێدانێ. نەیەکسانی د پێشڤەچون گەشەسەندنێدا .</h2> <h2></h2> <h2>🟠پێشنیاز. 🔘 پێشنیازێن کورتخایەن. دووبارە ڤەکرنا پەرەکێ سپی بۆ دەستپێکرنا دانوستاندنا. پاراستنا موچێ فەرمانبەرا وەك ئەولەویاتێن دانوستاندنێ . شەفافکرنا ملەفێ نەفتێ.</h2> <h2>🔘 پێشنیازێن درێژخایەن. چاکسازی د سیستەمێ باجێدا. گەشەپێدانا کەرتێن دی یێن ئابوری دوور ژ نەفتێ . بهێزکرنا دامەزراوێن فیدرالی و بلندکرنا ڕێژا پێگیرییا دەستهەلاتا فیدرالی ب دەستوورێ عیراقێ . 🟢 دەرئەنجام چارەسەریا ئاریشەیێن دارایی دناڤبەرا عیراقێ و هەرێما کوردستانێدا پێدڤی ب خواستا سیاسی هەیە ژ هەردوو لایانڤە، دشیانێن هیچ لایەنەکیدا نینە ئەڤان ئاریشەیان ب زورەملی ب هێزێ جارەسەربکەت ژبەرکو ئەڤان ئاریشەیان ڕەهەندێن زانستی و سیاسی و ئابوری و قانوونی هەنە، ژبەر هندێ پێدڤی ب گفتوگوکرنێ و ئێك و دو قەبیلکرنێ هەیە، بێی جارەسەرکرنا ئەڤان ئاریشەیان عیراق نەشێت ب دورستی ئیمکانیاتێن ئابوری و سیاسی بکاربینیت د بەرژەوەندییا دەستهەلات و گەلێن عیراقێ دا، دەمێ هندێ هاتیە هەموو لایەن بەرپرسیارەیەتییا مێژویی هەلبگرن بۆ نەڤیێن داهاتی . چالاکڤانێ سیاسی و کارگێری وارهێل محی الدین.</h2>
