• سه‌ره‌كی
  • ناڤخۆ
  • كوردستانى
  • رۆژهه‌لاتا ناڤین
    • ئیراقی
    • توركیا
    • ئیران
    • سووریێ
  • جیهانی
  • ئابوور
  • وه‌رزش
  • هه‌مه‌ره‌نگ
    • ساخله‌می
    • جڤاكی
    • ئه‌ده‌ب و هۆنه‌ر
    • هه‌مه‌ره‌نگ
  • بەرنامە
    • ساخلەمی
  • ڤیدیۆ
    • راپۆرت
    • فیچه‌ر
  • گۆتار
  • په‌رتووك
پێنجشەممە, نیسان 23, 2026
Xaniagency
No Result
View All Result
  • سەرەکی
  • كوردستانى
  • ناڤخۆ
  • رۆژهه‌لاتا ناڤین
    • ئیراقی
    • توركیا
    • ئیران
    • سووریێ
  • جیهانی
  • دەق و دەق
  • ئابوور
  • ساخله‌می
  • هه‌مه‌ره‌نگ
  • وه‌رزش
  • ڤیدیو
  • سەرەکی
  • كوردستانى
  • ناڤخۆ
  • رۆژهه‌لاتا ناڤین
    • ئیراقی
    • توركیا
    • ئیران
    • سووریێ
  • جیهانی
  • دەق و دەق
  • ئابوور
  • ساخله‌می
  • هه‌مه‌ره‌نگ
  • وه‌رزش
  • ڤیدیو
No Result
View All Result
Xaniagency
No Result
View All Result
Home دەق و دەق

سه‌رهلدانا 1991ـێ ناساندنا دۆزا كوردی گه‌هانده‌ ئاستی نیڤده‌وله‌تی

2026-03-12
in دەق و دەق
A A

سەرهلدانا جەماوەری یا بهارا 1991ـێ، ب تنێ سه‌رهلدانه‌كا سادە نەبوو دژی ستەمکارییێ، بەلکو وەرچەرخانەکا ستراتیژی بوو د دیرۆکا دیپلۆماسییا کورد دا، کو تێدا دۆزا کورد ژ چارچووڤەیێ ئاریشه‌یه‌كا ناڤخۆییا عیراقێ دەرباز بوو و بۆ مژارەکا سەرەکی د ئەجیندایا نیڤده‌وله‌تیدا. ئەڤێ سه‌رهلدانێ ب هەموو رەهەندێن خۆ ڤە، ب تایبەت پشتی کارەساتا کۆچا ملیۆنی، ویژدانا جیهانێ هەژاند و نەچار کر کو بۆ جارا ئێکێ ب چاڤەکێ سیاسی و یاسایی سەیری مافێن گەلێ کورد بکەن. ئەڤە ژی ل نیسانا 1991ـێ د دەرچوونا بڕیارا مێژوویی یا ژمارە 688 ژلایێ جڤاتا ئاسایشا نێڤدەولەتی (UN Security Council) ، کو ب ئێکەم بەلگەیێ شەرعیێ نێڤدەولەتی دهێتە هەژمارتن کو تێدا دانپێدان ب مافێن سیاسی و مرۆڤی یێن کوردان هاتیە کرن وەك گەف بۆ سەر ئاشتی و تەناهیا جیهانێ. ژ لایەکێ دی ڤە، سەرهلدانێ زەمینە خۆشکر بۆ دروستبوونا “ناڤچەیا ئارام” (Safe Haven) و سەپاندنا دژە-فڕینێ، کو ئەڤە ژی بوو بنەغەیێ دارشتنا قەوارەیەکێ سیاسی یێ دی فاکتۆ (De Facto) ل باشوورێ کوردستانێ. ئەڤ قۆناغە وەك دەستپێکا ناساندنا ناسنامەیا نەتەوەیی یا کوردان ل محفەلێن نێڤده‌وله‌تیدا دهێتە دیارکرن، چونکی پشتی وێ دیرۆكێ، پەیوەندیێن هەرێما کوردستانێ ل گەل وه‌لاتێن زلهێز وەك ئەمریکا و بریتانیا و فرەنسا ژ قۆناغا “پەیوەندیێن مرۆڤی” بەرەف “هەڤپەیمانییا ستراتیژی” گەشە کر. ب ڤی ئاوای، سەرهلدانا 1991ـێ دیوارێ بێدەنگیێ رووخاند و دۆزا کورد وەك ئەکتەرەکێ کاریگەر د هاوکێشەیێن ڕۆژهەلاتا ناڤین دا جێگیر کر، کو ئەڤرۆ هەموو دەستکەڤتێن سیاسی و دبلۆماسی یێن هەرێمێ بەرهەمێ وێ ئیرادا پۆلایین و وێ وەرچەرخانا نێڤده‌وله‌تی نە.

“سەرهلدانا 1991ـێ ب تنێ سه‌رهلدانه‌ك دژی ستەمێ نەبوو، بەلکو شۆرەشەکا دیپلۆماسی بوو کو دیوارێن بێدەنگییێ رووخاندن. کۆچا ملیۆنی یا کوردان بەرەف سنۆران، کارتەکا فشارێ بوو کو جیهان نەچار کر بڕیارا 688 دەربکەت، کو ئەڤە ژی بوو بنەغەیێ وێ پاراستنا نێڤده‌وله‌تی یا کو ئەڤرۆ مە قەوارەیێ هەرێمێ پێ هاتیە پاراستن.”

نڤێسین؛ڕه‌بیع زێباری

مامۆستایێ زانكۆیێ

Share this:

  • Share on Facebook (Opens in new window) Facebook
  • Share on Threads (Opens in new window) Threads
  • Share on Telegram (Opens in new window) Telegram

Like this:

Like Loading...
ShareTweet
Previous Post

بهایێ پەترۆلێ بلندبوو

Next Post

نێچیرڤان بارزانی: بزاڤێن مه‌ بۆ لێكنێزیكبوونا لایەنان دێ د بەردەوام بن

Next Post
نێچیرڤان بارزانی: بزاڤێن مه‌ بۆ لێكنێزیكبوونا لایەنان دێ د بەردەوام بن

نێچیرڤان بارزانی: بزاڤێن مه‌ بۆ لێكنێزیكبوونا لایەنان دێ د بەردەوام بن

دوماهی پۆست

بەرپرسەکێ حکومی: حکومەتا عێراقێ ڕێگر بوو ل دانانا دژەمووشەك و دژەدرۆنان ل کۆرمۆر

بهایێ بەرمیلا پەترۆلێ گەهشتە 103 دۆلاران

2026-04-23
وۆل ستریت جۆرنال: ترەمپی 500 ملیۆن دۆلارێن عیراقێ ئاسێ كرینە

ترەمپ: ئەم نە بلەزین ڕێككەڤتنێ دگەل ئیرانێ بكەین

2026-04-23
پەپلیکەیشنێ زیرەکییا خانی بەردەستبوو

پەپلیکەیشنێ زیرەکییا خانی بەردەستبوو

2026-04-22
10 کەسێن دی ژ دەستەسەرکریێن لالەزار دێ هێنە ئازادکرن

10 کەسێن دی ژ دەستەسەرکریێن لالەزار دێ هێنە ئازادکرن

2026-04-22
وەزیرێ ساخلەمییێ: 56 رێکخراوێن نێڤدەولەتی و ناڤخۆیی پشتەڤانیا کەرتێ ساخلەمییێ هەرێمێ دکەن

وەزیرێ ساخلەمییێ: 56 رێکخراوێن نێڤدەولەتی و ناڤخۆیی پشتەڤانیا کەرتێ ساخلەمییێ هەرێمێ دکەن

2026-04-22
“هه‌موو ئاماده‌كاری بۆ حه‌جا ئه‌ڤساله‌ هاتینه‌كرن”

ل 8 یان 9ێ هه‌یڤا بهێت، 933 كه‌س ژ دهۆكێ دێ چنه‌ حه‌جێ

2026-04-22
  • دھوك TV
  • روژناما ئەڤرۆ
  • رادیۆیا دهۆك
  • Radio Garden
  • كوڤارا سڤۆره‌
پەیوەندی : 07507464554 

© 2021 دیزاین - هه‌موو ماف ژ بۆ مالپه‌رێ ئاژانسا خانی پاراستینه‌.

No Result
View All Result
  • سه‌ره‌كی
  • ناڤخۆ
  • كوردستانى
  • رۆژهه‌لاتا ناڤین
    • ئیراقی
    • توركیا
    • ئیران
    • سووریێ
  • جیهانی
  • ئابوور
  • وه‌رزش
  • هه‌مه‌ره‌نگ
    • ساخله‌می
    • جڤاكی
    • ئه‌ده‌ب و هۆنه‌ر
    • هه‌مه‌ره‌نگ
  • بەرنامە
    • ساخلەمی
  • ڤیدیۆ
    • راپۆرت
    • فیچه‌ر
  • گۆتار
  • په‌رتووك

© 2021 دیزاین - هه‌موو ماف ژ بۆ مالپه‌رێ ئاژانسا خانی پاراستینه‌.

Welcome Back!

Login to your account below

Forgotten Password?

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.

Log In

Add New Playlist

%d