كۆڤان حسێن
زاخۆ یەکەم باژێرێ کوردستانا باشورە کو رێبارەک تێدا بوریت. و نە ژ مێژەیە ژی زاخۆ ژ قەیرانا تێھنیبوونێ قورتال بووی ئانکو خابیر ل زاخۆ چەند ئاڤاھی و ئاڤەدانی بوویە بۆ خەلکێ د کەڤندا ژی گڤاندەکا مرنێ یا دووبارەیا ھەر سالە ژی. ئەفسانەکا کەڤنا ل ناڤ زاخۆیا ھەی دبێژن خابیری دڤێت ھەرسال باجا خوە وەربگریت. ئەڤە دبیت ڤەگەریت بۆ سەردەمێن بەرێ وەختێ مرۆڤ دکرنە قوربانە بۆ ریباران ل دەمێن لەھیان و ھەتا سەرھاتییا قوربانیکرنا دەلالێ ژی ل سەر پرا دەلال یا دیر نینە ژڤێ دیتنا ئەفسانەیی. یا راست بیت ھەمی شارستانی ل سەر ریبارا ئاڤا بوونە و کێمن شار و شارستانی دیری ر یبارا گەشەکرینە و کوردستان ژی ب ریبارا یا ناڤدارە و ھەمی ریبارێن کوردستانێ ژی تژی دەوروبەران ژیان و ئاڤاھینە. خابیر ل زاخۆ نەک رەوش و ناسنامەکا لۆکالیە بەلکو خەلکێ ڤێ دەڤەرێ گریدانەکا وژدانی ژی دگەل ھەیە و ئاڤا خابیری بۆ (ئەمەک و وەفاداریێ) ژی بوویە بابەتەک کلتوری. لێ نینە سالەک دەرباز بیت بێی کو خابیر باجا خوە وەرنەگریت ھەرسال ب ھەمان رەنگ و سیناریۆ د ھەیڤێن ھاڤینێدا چەندین جارا خەلکێ تووشی خەم و کۆڤانەکا ب حەسرەت دکەتن و ھەمی جارێ ئەڤ پرسیارە دھێتە ئازراندن. بۆجی ئەڤ گەنجە ھەرسال د ئاڤێدا دخەندقن؟ سەدەم چنە؟ خەمساری ژکێ یە؟ دوبارەبوونا ڤان ریدانان مروف باوەر بکەتن باجا خابیری نە ئەفسانەیە بەلکو راستیەکە. چونکە ژ راستی نە بەرئاقلە ھندە سالە ھندی بیرا مە و بیرا چەندین بەرەبابێن بەری مە ژی دھێت ئەڤ ریدانە چێدبن ژ ئیبراھیم خەلیل ھەتا نزورێ دگەل دا ناڤ سەنتەرێ زاخۆ. ھەرسال ئەڤ بەزمە ھەیە. ئەرێ ب بریارەکا حکومەتێ چارە دبیت؟ ئەرێ ب رێگریا پۆلیسان چارە دبیت؟ ئەرێ جڤاک چەندێ خەمسارە ل ڤی واریدا و ژ بێخەمی ھەرسال ئەڤ دیاردە دیار دبیت. ریبار و ئاڤێن مەزن بۆ باژێران ژیان و ڤەرێژە. مخابن بۆ زاخۆ و ئەڤێن ب رێڤنگی ژی دھێن زاخۆ کارەسات درست دبن. تازە خەمەک ژ کەراڤێن خابیری ھاتییە خارن و وەک پێدڤی نوکە دھێتە ئامادە کرن بۆ خەملا باژێری و خابیری. لێ ئەڤ ریدانە ب راستی جھێ دلسۆتنێ نە و مخابنی بێی ھیچ بیرەک ل دووبارەبوونا وێ دبوریت. ژمنڤە ئەڤە ب حکومەتێڤە ناھێت ڤێ پرسێ ب ھەلگریت. ئەڤە پرسا مە ھاوەلاتیانە ب سەرێ خوە وەختا دچین سەیرانان لبەر ئاڤێ دڤیا یان تێکەلێ ئاڤێ نەبن یان کەلوپەلێن سەلامەتیێ و پاراستنێ ژ خەندقینێ ببنە (ئیجباری) ل سەر ئاڤان. یان خەمەک ژ مەلەڤانگەھان بھێتە خارن وەک کەرتەک وەبەرھێنانێ ل ناڤ باژێران مشە ببن دبن چاڤدێریا بسپۆران دا. خەلەک مەلەڤان بیت. نە خرابە مەلەڤانی بێتە وانەکا خاندنێ (ب کریار) وەک ھندەک وەلاتێن تێر ریبار و کەراڤێن ئاڤێ نوکە ئەنجام ددەن؟
ئەڤ بەزما ھەرسال دووبارە دبیت و مسۆگەر سالا بێت ژی دێ دوبارە بیت و ئەڤ نیڤا ھاڤینێیە دڤیا جڤاک خوە بۆ ھندەک ریدانێن دی ژی ئامادە کەتن. بریارا کێمکرنا ڤێ ریدانێ جڤاکە و مالە و ھندەک رەوشنبیریا سەیرانانە و رێکێن خوەپاراستنێ ژ ڤان ریدانان دڤێت ببنە شیرەت ببنە بابەتێ ھەتا مزگەفتان و تژی جڤاکێ زاخۆ ئەڤ بابەتە بیت و خودێ سەبرێ بدەتن زاخۆ و قوربانیی و مالێن وان ب راستی بەلاش و عەلاش ژ دەست مە دچن.
