كارۆخ خۆشناو” سهرۆكێ پهیمانگهها ڤهكۆلینێن “ئهمریكی كوردی” بۆ ئاژانسا خانی دیار كر: پەیوەندییەکا بهێز دناڤبهرا هەرێما کوردستانێ و فرەنسا دا ههیه، ب تایبهتی ژی دناڤبهرا ئیمانوێل ماکرۆن و نێچیرڤان بارزانی دا” ل سهر ڤی بنهمایی و ل سەر داخوازناما فەرمی یا سەرۆکی فرەنسا، ل رۆژ ئەینی 2023/11/3 ێ” سەرۆکێ فرەنسا (ئیمانوێل ماکرۆن) ل کۆچكا ئێلیزێ مێهڤاندارییا نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ کر و د وێ دیدارا مێژوویی دا چەندین بابهتێن گرنگ یێن سیاسی و ئابووری و سەربازی، ب مهرهما پێشخستنا پەیوەندییێن دبلۆماسی دناڤبهرا هەردو ئالیان دا، ل سەر بنەمایێ بەرژەوەندییێن ههڤپشك و دهربازكرنا ڤێ قووناغا هەستیار ل ڤێ دهڤهرێ هاتنه بهحس كرنن ههروهسا سەرهدانا ڤێ جارێ یا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ جهێ گرنگیدانێیه، چونکی ل دهمهكێ هەستیاردا هاته ئەنجامدان” کو رۆژهەلاتا ناڤین د قەیرانهكا كوور دا دهرباز دبیت” ب تایبهتی ژی ئهو شهرێ دناڤبهرا ئیسرائیلێ و حهماس دا دهێته كرن، لهوما ئهو سەرهدانه كۆمهكا رەهەندێن جۆدا بخۆڤه دگریت د بیاڤێن (سیاسی، دبلۆماسی، ئاسایش، ئابووری و کلتۆری) دا.
ناڤهاتی گۆت ژی: رەهەندێ سیاسی و دبلۆماسی ئهوه” کۆمارا فرەنسا وەک وهلاتهكێ زلهێزێ ئورۆپی و جیهانی، ئەندامێ هەمیشەیی یێ جڤاتا ئاسایشێ یه و خودانا مافێ ڤیتۆیە، رۆلهكێ کاریگەر ل سەر ئاستێ ڤێ دهڤهرێ و جیهانێ هەیە، لهوما پێشخستنا پەیوەندییێن دبلۆماسی یێن هەرێما کوردستانێ ل گەل فرەنسا گرنگییەکا تایبەت هەیە بۆ پاراستنا قەوارێ هەرێما کوردستانێ و بەرهنگاربوونا وان گوهۆرینێن كو نوكه ل ڤێ دهڤهرێ روو ددهن” داكو هەرێما کوردستانێ د داهاتیدا یا پاراستی بیت و بشێت پارێزگارییێ ل پێگەهێ خۆ بکهت د ههڤکێشێن سیاسی یێن دهڤهرێ دا، گرنگە پیشكهفتن د پەیوەندییێن سیاسی و دبلۆماسی بهێنه كرن ل گهل ناڤەندێن نێڤدەولهتی ب گشتی و فرەنسا ب تایبەتی، چونکی فرەنسا د دهمێ بوری ل گە بریتانیا ئەندازیار و دیزاینەرێ نەخشێ رۆژهەلاتا ناڤین بوویه، هەروەسا دەستپێشخەر بوویە د دەرکرنا بڕیارا دژە فرینێ یا ژمارە (688) یا جڤاتا ئاسایشێ و دابینکرنا دهڤهرهكا ئارام بۆ خهلكێ هەرێما کوردستانێ، لهوما نوكه و د داهاتی دا فرەنسا رۆلهكێ مهزن گێرایه د پاراستنا قەوارێ هەرێما کوردستانێ دا.
كارۆخ هێشتا دبێژیت: رەهەندێ سەربازی و ئاسایشێ ژی ئهوه” هاریکارییێن فرەنسا بۆ هێزێن پێشمەرگەیی د شەرێ دژی تیرۆرێ دا، رۆلهكێ بەرچاڤ گێرایه د پاراستنا قەوارێ هەرێما کوردستانێ دا، د داهاتی ژی دا فرەنسا دێ رۆلهكێ بهرچاڤ ههبیت” چونکی فرەنسا د چارچۆڤێ هێزێن ناتۆدا دێ بەردەوام بیت ل مانا هێزێن وان ل عێراقێ و هەرێما کوردستانێ” ههروهسا سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ ل گەل وەزیرێ بەرگرییا فرەنسا ل پاریس کۆمبوویه و دانوستاندن ل سهر چهندین بابهتێن گرنگ كرینه، ههروهسا رەهەندێ مێژوویی” كووراتییا مێژوویی هەروەکو كووراتییا ستراتیژی د پەیوەندییێن دبلۆماسی یێن دناڤبهرا ئەکتەران کاردکهت، ب وێ واتایێ كو ل وی دهمێ دناڤبهرا وان ههردو ئەکتەر و لایەنان دا سنوورێن جوگرافی نینن، ئەو ئەزموونا بوری و مێژوویی یا پەیوەندییان و کارێ ههڤپشك هەمان کارێ ستراتیژی دکهت” د وی چارچۆڤی دا، دناڤبهرا فرەنسا و هەرێما کوردستانێ دا مێژوویەکا تایبەت هەیە، کو بنەمایێ پەیوەندییەکا تایبەت و درێژخایەن دهێته دارێژتن و دناڤا وێ پەیوەندییا مێژوویی دا چەندین سیاسی و کەسایەتییێن تایبەت هەنە، وەکو دانیال میتران و چهندین كهسێن دیتر” هەروەسا فرەنسا ئێک بوویە ژ وان وهلاتێن کو گهلهك زوو کۆنسولخانا خۆ ل هەرێما کوردستانێ ڤهکری و پەیوەندییێن خۆ ل گهل هەرێما کوردستانێ پێشخستینه، ئەگەر زۆر نەچینە دناڤا روودانێن پێش سالا 2003 ێ دا، سەرهدانا ئاست بلند یا بەرپرسێن فرەنسا وەکو سەرۆک کۆمارێ فرەنسا و وەزیرێن دەرڤە و بەرپرسێن بلند یێن سەربازی و بەرگرییێ بۆ هەولێرێ و د بەرامبەر دا پێشوازی ل سەرۆک مەسعود بارزانی، سەرۆکێ بهرێ یێ هەرێما کوردستانێ و پاشی سەرۆک نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکێ هەرێما کوردستانێ و هەروەسا مەسرور بارزانی، سەرۆک وەزیرێن هەرێما کوردستانێ” ئهڤه كووراتییا مێژوویی یا وان پەیوەندییان دیار دكهت” کو ب گوهۆرینا سەرۆکێن فرەنسا و ل هەرێما کوردستانێ ئەو پەیوەندی هەر د بەردەوام و بهێزن.
سهرۆكێ پهیمانگهها ڤهكۆلینێن ئهمریكی كوردی ئهو ژی گۆت” رەهەندێن ئابووری و وزێ ئهون” كو فرەنسا ب رێیا دەریا سپی یا ناڤین و پاشی لبنان و سووریا و عێراقێ دگههیتە کەنداڤی و بەرۆڤاژی ژی هەر راستە، لهوما بۆ فرەنسا لبنان و سووریا و عێراقێ پێگەههكێ ستراتیژی هەیە و د ڤێ ناڤهندێ دا و رۆل و پێگەهێ هەرێما کوردستانێ و سەقامگیری دێ تێدا پهیدا بیت” لهوما فرەنسا ب گرنگییڤه بهری خۆ ددهته بهرفرههکرنا پەیوەندییان ل گەل هەرێما کوردستانێ، ل سەر ئاستێ سێکتەرێ ئابووری و وزێ، ئێک ژ کۆمپانییێن مهزن یێن فرەنسا (تۆتال) وەبەرهێنانێ ل سێکتەرێ وزێ ل عێراقێ ب كوژمێ 27 ملیار دۆلاران دكهت، ئهڤه ژی بەلگهكێ گرنگێ پێگەهێ عێراقێ و هەرێما کوردستانێیە ل سەر نەخشەیێ وزا ڤێ دهڤهرێ و جیهانێ و نوكه 35 کۆمپانییێن فرەنسی ل کوردستانێ وەبەرهێنانێ دکەن” فرەنسا نهڤێت عێراق و هەرێما کوردستانێ بکەڤنە ههمبەر مەترسییێن ڤی شەریێ نوكه ههیی، بۆ فرەنسا زۆرا گرنگە كو ئهڤ دهڤهره ب گشتی و عێراق ب تایبەتی نەکەڤیتە ناڤا وان شهر و ئاڵۆزییێن كو زیان بۆ ئاسایش و بەرژەوەندییێن فرەنسا هەبیت” ههروهسا ئارامی و سەقامگیری و ئاسایشا هەرێما کوردستانێ بۆ فرەنسا زۆرا گرنگە و دێ کاریگەری ل سەر بابهتێن ئابووری و ب تایبەتی ئاسایشا وزێ بۆ ئورۆپا ههبیت.
فرەنسا پێدڤی ب جههكێ سەقامگیر و ئارام هەیە و هەم ژی ههڤپشكا وێ جهێ باوهرییێ یه بۆ پاراستنا بەرژەوەندییێن ئابووری” د هەردو رەهەند و بیاڤان دا هەرێما کوردستانێ بۆ فرەنسا ئەو رۆل ههیه.
كارۆخی ئهو ژی ئاشكرا كر: رەهەندێ کلتۆری و پێکڤەژیانێ” فرەنسا گرنگییەکا تایبەت ددهته پێگههێ پێکڤەژیانێ ل هەرێما کوردستانێ، چونکی ئەڤ پێگەهه یێ کێم وێنەیە ل سەر ئاستێ عێراقێ و رۆژهەلاتا ناڤین ژی” ئەڤ بهایێ ههڤپشك هۆکارهكە بۆ پاراستنا کێمینهیان و رێگرتنێ ل هندێ دكهت كو ئهو کۆچ بکەنه ئورۆپا.
