کــــاوار نێــــروەیـــی
راگەهاندنکار و مایک هەلگر: چەندین جوداهیێن بنەرەت دسەردەما دیجیتالی دا.
دسەردەمێ نوی دا، د شورەشا دیجیتال و تەکنولوژیایێدا، گوهرانکارییێن بنەرەت دجیهانا پەیوەندی و راگەهاندنێ دا دروستکرینە، ب تایبەتی سوشیال میدیایێ بەرامبەر هەر کەسەکێ دەرگەهـ ڤەکرن، دا کو دەنگێ خۆ بگەهینیتە یێ بەرامبەر یان گشتی، ڤێ چەندێ رێ ل بەرامبەر پەیدابوونا هەزاران کەسان ڤەکریە کو خۆ ب راگەهاندنکار ناڤ بکەن. بەلێ دگەل ڤێ شێوازێ پراکتیکرنێدا، پرسیارەکا سەرەکی و جدی دهێتە هەبونێ: گەلو ما هەر کەسەکێ مایکێ هەلگریت و پەیامێ بەلاڤ بکەت، دبیتە راگەهاندنکار؟
دناڤ رێژەیەکا مەزن یا وان کەسان دا یێن خۆ وەک راگەهاندنکار نیشان ددەن، گەلەک ژ وان بتنێ “مایک هەلگر” ن “ رێز بو وان یێن ب بەرپرسیارانە کاردکەن” لێ پرانیا وان کەسان دشیاندا نینن، یان نەڤێت، وێ بەرپرسیاریا مەزن یا کو پێویستە راگەهاندنکارێ راستەقینە هەلگریت ئەوژی هەلبگریتن. راگەهاندنکاریا راستەقینە نە بتنێ پیشەیە، بەلکو ئەرک و بەرپرسیارییەتی و پەیامەکە دڤێت دخزمەتا راستیێ، جڤاکی و بەرژەوەندیا گشتی دا بیت.
هندەک ژ وان جوداهیێن بنەرەت و بەرفرەهـ دناڤبەرا مایک هەلگران و راگەهاندنکارێ راستەقینەدا دێ دیارکەین، پاشی تویێ خواندەڤان بریارێ لسەر بدە…
١. ژلایێ پەروەردە و پسپۆریێ ڤە :
– راگەهاندنکارێ راستەقینە:
– خودانێ پەروەردا زانستی و پیشەییە د وارێ راگەهاندن، پەیوەندیێن گشتی، یان د بوارێن گرێدایی کارێ وی.
– بەردەوام خۆ پێشدئێخیت د تەکنیکێن نوی و زانستێن جڤاکی دا.
– شارەزایی هەیە د وارێن جودا دا، کو دشێت بەهرا پتر زانیاریان ل سەر بابەتان بدەتن.
– تا حەدەکێ باش پێزانین و ئاگەهی لسەر تیورێن زانستێ راگەهاندنێ هەیە.
بەلێ
– مایک هەلگر:
– شاهرەزایی و پەروەردەکا درست د وارێ راگەهاندنێ دا نینە.
– پتر لسەر هژمارا بینەران ل دانوستاندنان دگەریت.
– هەر چەند شەهرەزایی یا وی د وارێ تایبەت دا یا کێم بیت و زانیاریژی نەبن لێ هەر نڤیسارا خۆ دکەت و بەلاڤ دکەتن.
– پتر گرنگیێ ددەت “چەوا بێژیت” نکو “چ ببێژیت”
٢. لایەنێ ئەتیک و ئەتەکێت و بنەمایێن پیشەیی لدەف راگەهاندنکارێ راستەقینە:
– پابەندە ب ئەتیکێن دیارێن پیشەیا راگەهاندنێ.
– گرنگیێ ددەتە راستگویی، بێلایەنییێ.
– رێزێ ل ژێدەرێن خۆ دگریت.
– نهێنیێن کەسان و زانیاریێن تایبەت دپارێزیت.
– دەما شاشییەکێ دکەتن، دانپێدانێ دکەت و لێبورینێ دخازیتن.
بەلێ
– مایک هەلگر:
– رێزێ ل بنەما و ئەتیکێن زانست و پیشەیی یێن راگەهاندنێ ناگریت. دبیت هەر نەزانیت!.
– بو بەرژەوەندیاخویا کەسوکی کاردکەتن، هەر تشتەکێ دئێخیتە دبن خزمەتا خودا.
– زور ب ساناهی پروپاگەندە و زانیاریێن شاش بەلاڤ دکەتن، پێخەمەت لایک و ڤییویان.
– کێم جاران دانپێدانێ ب شاشیا خو دکەت، تەنانەت ئەگەر شاشیێن مەزن ژی بکەتن.
٣. ژ روویێ بەرپرسیاریا جڤاکی ڤە، راگەهاندنکارێ راستەقینە:
– هەست ب بەرپرسیاریەکا مەزن دکەت بەرامبەر جڤاکی
– کاردکەت وەک چەکێ چاڤدێری و هێزەکا سەقامگیر کو دشێت دەستهەلاتێ بهێلیتە بەرپرسیار.
– دەنگێ کەسێن بێدەنگ و تەپەسەرکری بلند دکەت
– کێشەیێن جڤاکی و هەستیار، ب شێوەیەکێ راست و دروست پێش چاڤ دکەتن و دئێخیتە بەر دان و ستاندنان.
– هاریکار و رێکخوشکەرو بو دروستکرنا دیالوگێن ئەرێنی و دیتنا چارەسەریان.
بەلێ
– مایک هەلگر:
– پتر گرنگیێ ددەتە وان دانوستاندنێن سەرنجا فۆلۆوەران را دکێشن.
– ل شوینا چارەسەریێی گەلەک جاران دبنە ئەگەرێ دروستبونا ئاریشەیێن جڤاکی.
– ل شوینا ببنە پرا پەیوەندیا دناڤبەرا جادە و دەسهەلاتێ یان دناڤبەرا تاکێن جڤاکی، پتر دویربون و ژێکڤەقەتیانێ و توڤێ کەرب و کینێ بەلاف دکەن.
– خو ب بەرپرسیار ب ئاریشەیێن جڤاکی نابینیت.
٤. رولێ راگەهاندنکارێ راستەقینە دسەردەمێن قەیرانێ دا:
– دەنگەکێ سەقامگیر و ژێهاتی یە دقوناغێن ئالوز و مژەوی دا
– کاردکەتن داکو ترس و شاشیان راست بکەت.
– دبیتە پەرجانەک ژ بۆ جڤاکێ خۆ دەمێ قەیرانێ.
– راستیێ دبێژیت، تەنانەت ئەگەر چەندا دژوار بیتن.
– پلانەکا دارێژتییا سیستەماتیک هەیە ژ بۆ راگەهاندنێ ل دەمێ قەیراناندا.
بەلێ
“مایک هەلگر” :
– قەیرانان دکەتە دەرفەت ژ بۆ بەرژەوەندیا خویا کەسوکی.
– زانیاریێن شاش و بێ ژێدەر زێدە دکەت ژ بۆ دەستڤەئینانا جەماوەری.
– ل شوینا خزمەتا جڤاکی بکەت دبیتە بارگرانی بو جڤاکی.
– ل شوینا قەیران و ئالوزیاندا ئارامی و متمانەیێ.
دروستبکەت، دبیتە جهێ زێدەکرنا بێ ئومێدییێ.
لەوما گەلەک گرنگە، ئەم جوداهییێ دناڤبەرا راگەهاندنکارێ پیشەیی و کەسێ مایک هەلگردا بکەین.
راگەهاندنکاری حەقێ خۆ وەردگریت ژ پیشەیا خۆ، ب رێکا پەروەردا درێژ، تەجرۆبا بەرفرەهـ، و پابەندبوونا ئیتیکێ کارێ راگەهاندنێ، ل دەمێ قەیرانان، دبیتە رەنگڤەدانەکا راستیێ بۆ جڤاکێ خۆ.
ب باوەرامن گرنگە بو دەمەکێ دیارکری، ئەم هەمی بایکوتا ئاخفتنێ بو مایک هەلگران بکەین… داکو ل شاشییێن خو پەشیمان ببن و بکەڤنە دئاراستێ راست و درستێ کارێ میدیاییی دا و ب وێ رێکێ بکەڤنە دخزمەتا بەرژەوەندییا گشتی یا جڤاک و وەلاتێ خو دا.
