ب ڤێ ههلكهفتێ وهزارهتا پهروهردا حكومهتا ههرێما كوردستانێ بریار دایه، ل ناڤهندێن خۆاندنێ چهند چالاكى بهێنه ئهنجامدان.
ل سالا 1919 دكتۆر كامیران بهدرخان ههمان ئالا وهك ئالایێ كوردستانێ نیشا وهلاتێن ئهۆرۆپى دایه، و ل سالێن شێستێ(كۆمهلا خۆێندكارێن كورد ل ئهۆرۆپا) ل ههلكهفتێن جودادا ههمان ئالا بلند دكر، و ل سالا 1970 رهڤهندێن كورد ل ههلكهفت و بیرهوهریاندا ئالایێ كوردستانێ ههلگرتیه. و پشتى راپهرینا سالا 1991ى باشوورێ كوردستانێ لسهر بارهگایێ حزب و دهزگههێن راگههاندنێ بلندكریه.
پهرلهمانێ كوردستانێ ل روونشتنا 11-11-1999 یاسا هژماره (4) ژ یاسایا ههرێما كوردستانا عیراقێ دهرێخست، ههروهسا پهرلهمانى ب بریارا هژماره (48) ل 19-6-2004، كو رۆژا 17ى 12 ل ههمى سالا رۆژا ئالایێ كوردستانێ هاته دیاركرن.